Căn hộ nhỏ thường khiến gia chủ nghĩ đến việc phá tường để tạo mặt bằng mở hơn. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp tối ưu cho mọi căn nhà. Ba kiến trúc sư Australia gồm Colin Chee, Claire Scorpo và Tahj Rosmarin cho rằng không gian nhỏ nên được thiết kế dựa trên cách sử dụng thực tế. Gia chủ cũng không nhất thiết phải phá toàn bộ tường ngăn để tăng diện tích sử dụng.
Sống trước khi hoàn thiện nội thất
Với căn hộ nhỏ, việc mua nội thất quá sớm có thể gây lãng phí vì gia chủ dễ chọn những món đồ không thực sự cần thiết. Colin Chee khuyên nên sống trong nhà một thời gian để nhận biết rõ hơn nhu cầu và thói quen sinh hoạt. Cách làm này cũng giúp hạn chế việc đóng nội thất cố định khi chưa xác định được công năng cần thiết.
Trong căn hộ rộng khoảng 40 m2 tại Melbourne, Chee sử dụng nhiều món đồ cũ và các giải pháp tự làm. Tổng chi phí cải tạo khoảng 5.000 USD, trong đó nội thất second-hand được kết hợp với một số hạng mục tùy chỉnh đơn giản.
Chee cũng ưu tiên những món đồ có nhiều công năng. Bàn ghế chân mảnh giúp tăng phần sàn nhìn thấy, tạo cảm giác không gian rộng hơn. Bàn trà có thể thay bằng một chiếc đôn nhỏ, vừa dùng để đặt đồ vừa làm ghế khi cần. Trong bếp, ông sử dụng tủ lạnh mini và tủ đông riêng để giảm khối tích thiết bị.
Nội thất đa năng giúp giảm đồ đạc
Một căn nhà nhỏ không chỉ cần ít đồ mà còn cần những món đồ có thể đảm nhiệm nhiều chức năng. Tahj Rosmarin áp dụng nguyên tắc này tại một căn hộ ở North Melbourne bằng cách thiết kế hệ tủ dài khoảng 6 m dọc theo tường.
Hệ tủ vừa là nơi lưu trữ, vừa làm ghế băng, kệ trưng bày và tủ tivi. Khoảng trống dưới ghế được dùng để cất đồ cắm trại. Nhờ tích hợp nhiều công năng trong cùng một khu vực, căn hộ giảm được số lượng đồ nội thất rời và giữ cho phần sàn thông thoáng hơn.
Đây là một nguyên tắc quan trọng khi tối ưu không gian nhà nhỏ. Một khu vực có thể phục vụ nhiều nhu cầu cùng lúc sẽ giúp gia chủ hạn chế mua sắm và bố trí quá nhiều đồ đạc.
Nhà nhỏ không nhất thiết phải là không gian mở
Không gian mở thường được xem là giải pháp cho căn hộ nhỏ, nhưng Tahj Rosmarin cho rằng cách này không phù hợp trong mọi trường hợp. Những gia đình có nhiều thành viên có thể gặp bất tiện khi toàn bộ mặt bằng được nối liền, bởi mỗi người có lịch sinh hoạt và nhu cầu riêng.
Tại căn hộ ở North Melbourne, Rosmarin không phá toàn bộ tường giữa bếp và phòng khách. Thay vào đó, ông tạo một ô mở lớn trên vách để hai khu vực vẫn có sự kết nối về thị giác. Người sử dụng có thể nhìn từ bếp sang phòng khách, trong khi khu vực nấu nướng vẫn được che bớt khỏi tầm nhìn.
Giải pháp này tạo cảm giác liên thông mà không cần phá toàn bộ vách ngăn, đồng thời giúp kiểm soát tốt hơn chi phí cải tạo. Điều đó cho thấy thiết kế nhà nhỏ không nhất thiết phải chạy theo mặt bằng mở. Một khoảng mở đúng vị trí đôi khi hiệu quả hơn việc phá bỏ cả bức tường.
Dùng vách kính để chia không gian
Claire Scorpo cũng áp dụng cách phân chia có kiểm soát khi cải tạo một căn hộ nhỏ ở Fitzroy. Trong phòng tắm, bà giữ lại bồn tắm hiện hữu và dùng kính sọc để ngăn khu tắm với khu thay đồ.
Vách kính vẫn tạo được sự riêng tư cần thiết, đồng thời cho phép ánh sáng xuyên qua giữa hai khu vực. Nhờ vậy, căn phòng không bị chia thành những khoang tối và bí. Theo Scorpo, không gian nhỏ vẫn cần có những khu vực riêng. Việc phân chia hợp lý giúp nhiều người sử dụng nhà cùng lúc thuận tiện hơn.
Tận dụng chiều cao thay vì chỉ nhìn vào diện tích sàn
Diện tích sàn không phải yếu tố duy nhất quyết định công năng. Chiều cao căn phòng cũng có thể trở thành một nguồn diện tích hữu ích. Claire Scorpo áp dụng cách này tại một căn hộ chỉ khoảng 23 m2.
Thay vì để giường chiếm phần lớn mặt sàn, bà tạo một hốc riêng cho giường và tận dụng phần dưới làm nơi chứa đồ. Trong căn hộ này, khu vực dưới giường còn được bố trí máy giặt. Giải pháp giường nâng được thiết kế và thi công riêng, giúp giải phóng đáng kể diện tích sàn.
Colin Chee cũng đề cao việc tận dụng chiều cao. Căn hộ của ông có trần cao khoảng 3,3 m, tạo điều kiện bố trí thêm hệ lưu trữ theo phương đứng. Với những căn nhà có trần thấp hơn, gia chủ vẫn có thể đưa kệ lên gần trần hoặc lắp thanh treo rèm ở vị trí cao hơn. Cách này giúp tạo cảm giác trần cao và không gian thoáng hơn.
Chee cũng đề xuất sử dụng bề mặt trần có độ bóng để tăng khả năng phản xạ ánh sáng, qua đó hỗ trợ hiệu ứng mở rộng không gian.
Tối ưu công năng thay vì cố làm nhà rộng hơn
Các chuyên gia đều thống nhất rằng nhà nhỏ không nhất thiết phải biến thành không gian mở hoàn toàn. Quan trọng hơn là cách từng mét vuông được sử dụng. Nội thất cần phù hợp với nhu cầu thực tế, các khu vực nên đảm nhiệm nhiều chức năng khi có thể, còn khoảng mở cần được bố trí có chủ đích.
Chiều cao trần cũng nên được khai thác thay vì bỏ trống. Colin Chee cho rằng những căn nhà nhỏ cần được điều chỉnh theo thời gian. Người ở càng hiểu rõ thói quen sinh hoạt, việc thiết kế càng chính xác.
Vì vậy, tối ưu không gian nhà nhỏ không nhất thiết bắt đầu bằng việc phá tường. Thay đổi nội thất, tạo khoảng mở phù hợp và tận dụng chiều cao đều là những giải pháp đáng cân nhắc. Chúng giúp tăng công năng mà vẫn giữ được sự riêng tư cần thiết.
Câu hỏi thường gặp
Nhà nhỏ có nên phá hết tường để tạo không gian mở?
Không nhất thiết. Khoảng mở có kiểm soát có thể tạo kết nối mà vẫn giữ được sự riêng tư.
Làm thế nào để tăng diện tích sử dụng cho căn hộ nhỏ?
Có thể dùng nội thất đa năng và tận dụng chiều cao. Giường nâng, tủ âm tường và hệ lưu trữ đứng là những lựa chọn phù hợp.
Có nên mua toàn bộ nội thất ngay khi chuyển vào nhà?
Không nên nếu chưa hiểu rõ nhu cầu sử dụng. Việc sống trong nhà trước giúp xác định chính xác những món đồ cần thiết.
Cách tận dụng chiều cao cho nhà nhỏ là gì?
Có thể đưa kệ và hệ lưu trữ lên cao. Giường nâng cũng giúp tạo thêm khoang chứa đồ bên dưới.
Ảnh: Colin Chee, Tom Ross